Jeśli jako polski rezydent podatkowy jesteś wspólnikiem, beneficjentem lub osobą kontrolującą podmiot zagraniczny — spółkę na Cyprze, fundację w Liechtensteinie, LLC w Delaware, holding na Malcie bądź spółkę limited w klasycznym „raju podatkowym” — polskie przepisy mogą wymagać, żebyś zapłacił w Polsce podatek od dochodów tego podmiotu. Nawet jeśli nigdy nie otrzymałeś z niego ani złotówki.
To nie jest teoria. Mechanizm automatycznej wymiany informacji podatkowych (CRS) sprawia, że banki na całym świecie raportują dane o beneficjentach rzeczywistych rachunków do organów podatkowych kraju ich rezydencji. Polska administracja skarbowa otrzymuje te informacje — i coraz częściej z nich korzysta.
Kogo dotyczą przepisy CFC
Regulacje obejmują nie tylko klasyczne spółki kapitałowe. Od 2019 roku zagraniczną jednostką kontrolowaną może być również fundacja, trust, spółka osobowa traktowana w kraju siedziby jak osoba prawna, a nawet wyodrębniona organizacyjnie część zagranicznego podmiotu.
Kluczowe znaczenie ma relacja między polskim rezydentem a zagranicznym podmiotem: udział w zyskach lub kapitale, prawo głosu, faktyczna kontrola — każda z tych przesłanek może uruchomić obowiązek podatkowy w Polsce.
Jak działa opodatkowanie
Stawka podatku CFC wynosi 19% od dochodu zagranicznej jednostki kontrolowanej, obliczonego według polskich zasad podatkowych. Zeznanie (PIT-CFC lub CIT-CFC) należy złożyć do 30 września roku następującego po roku podatkowym.
Szczególną uwagę ustawodawca poświęcił tzw. spółkom wydmuszkom — podmiotom o znacznym majątku, ale niskich dochodach operacyjnych. W ich przypadku podstawę opodatkowania stanowi 8% wartości rynkowej aktywów, niezależnie od tego, czy jednostka wygenerowała jakikolwiek rzeczywisty dochód.
Kiedy przepisy nie mają zastosowania
Regulacje CFC nie obejmują jednostek prowadzących istotną i rzeczywistą działalność gospodarczą w państwie Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego — pod warunkiem że podlegają tam opodatkowaniu od całości dochodów.
Ocena „rzeczywistości” działalności opiera się na kryteriach substancji ekonomicznej: czy jednostka dysponuje odpowiednim lokalem i wyposażeniem, zatrudnia wykwalifikowany personel, czy zakres jej działalności jest współmierny do posiadanych zasobów, czy samodzielnie wykonuje podstawowe funkcje gospodarcze.
Konsekwencje nieprawidłowości
Niewywiązanie się z obowiązków ewidencyjnych i sprawozdawczych może skutkować oszacowaniem dochodu CFC przez organy podatkowe, naliczeniem zaległości wraz z odsetkami, a w określonych przypadkach — odpowiedzialnością karnoskarbową.
Przepisy o zagranicznych jednostkach kontrolowanych są skomplikowane, wielokrotnie nowelizowane i budzą poważne wątpliwości interpretacyjne. Doradzamy w tej dziedzinie od momentu wprowadzenia regulacji CFC do polskiego porządku prawnego — zarówno w zakresie kwalifikacji podmiotów, wypełniania obowiązków sprawozdawczych, jak i reprezentacji w postępowaniach przed organami podatkowymi.
Przepisom o CFC nie podlegają Fundacje Rodzinne, ale zakładane przez nich jednostki zagraniczne mogą podlegać ocenie pod względem tego czy np. nie posiadają one efektywnego miejsca zarządu i kontroli w Polsce.
